SUALA LA UVAAJI MIKANDA KATIKA MAGARI LASISITIZWA ULAYA

Mara ya kwanza kuvaa mkanda katika gari ilikuwa nilipopewa lifti  na Mzungu mmoja miaka ya Sabini. Kipindi hicho tuliwaita weupe, walami. Sijui neno lilitokea wapi. Ila yupo jamaa aliyefasiri kuwa “mlami” ilitokana na “lami” yaani barabara safi, isiyo ya matope, makorongo, udongo au mchanga. Barabara iliyowekwa lami ikawa ya Kizungu zungu. Na enzi hizo, walami waliangaliwa kama watu walioendelea. Si tu kitabia pia kiteknolojia. Ukiwa na mlami, unaulizwa maswali. Kakupa nini? Kakupeleka wapi, mlami? Atakupeleka mtoni? Yaani, utofauti.

KISWAHILI CHETU KINADIDIMIZWA NA KUPANDISHWA NA NANI?

Nilimhoji Mkenya mmoja kwa kipindi  cha Kwa Simu Toka London. Jina nitalihifadhi kwa sasa. 

“Nikiwa mdogo sikupenda kabisa kwetu Kenya tulivyolazimishwa kujifunza Kiingereza.  Tulichapwa...”

Nikasema ndiyo maana Kenya na  Waafrika wengine huzungumza Kiingereza  ( na lugha zingine za Kizungu ) kwa ufasaha sana.

“Lakini nilipofika hapa Uingereza nilishangaa au tuseme nikajifunza. Waingereza wanaipenda sana lugha yao.  Huongea tofauti na sisi tunavyoongea. Ukitaka uraia wa Uingereza lazima ujue Kiingereza sawasawa.  Wanakithamini Kiingereza. Majina, barabara, shule, serikali, muziki,magazeti, vitabu, kila kitu.  Hawatumii lugha nyingine. Hawakidunishi. Wala hawakichanganyi na lugha nyingine. Nikatafakari. Ndipo nikaanza kuifikiria Tanzania...”

Akadai miaka mingi amependa sana msimamo wa Watanzania.

  “Zipo nchi kumi na moja zinazungumza Kiswahili. Lakini chimbuko la Kiswahili ni Tanzania. Hata wengine tukijidai, hatuifikii Tanzania...”

Mara, mhojiwa akapaaza sauti.

SINEMA ZA NGONO ZINAVYO ATHIRI VIJANA ULIMWENGUNI LEO-3

Tuendelee na mada ya Jumapili mbili zilizopita.

Tumezungumzia sinema za ngono na namna zinavyohasidi afya na mahusiano ya watu. Sawa. Vipindi vya maisha yetu wanadamu hutofautiana. Kama ambavyo makala hii inakashifu sinema za ngono na changamoto zake ndivyo wazee wa miaka ile ya Sitini na Sabini walivyokasirishwa na suruali za vijana zilizotanuka chini (“Pekos”) , na sketi na magauni yaliyoishia mapajani (“Mini”).

 Linganisha na leo.  Vijana wanavalia suruali makalioni, kama wako maliwatoni  na wanawake wanaanika kabisa kila kitu mitandaoni au  maonesho.

SINEMA ZA NGONO ZINAVYO ATHIRI VIJANA ULIMWENGUNI LEO - 1

Wakati Mwalimu Nyerere akiwa Rais wetu, alisemwa vibaya, aliogopwa, alitaniwa. Ni ajabu namna leo, (nusu karne baadaye) anazungumziwa kwa staha, tija na hata kupendekezwa aitwe mtakatifu. Asiye na hatia au kosa. Sisi wanadamu wanafiki sana. Mtu akiwa nasi tunamsuta. Akishatutoka tunamvalisha kila suruali, viatu, bangili na kofia za jaha.

Nakumbuka tukiwa bado sekondari, tulisafiri sana Nairobi kutembea. Miaka hiyo ya Sabini Kenya ilifananishwa na Ulaya. Majuu. Nairobi  ilijaa klabu nzuri nzuri, mavazi ya Kizungu, sinema tele zikiwemo za ngono. Tuliwaona ndugu zetu wa Kenya wenye bahati sana.

Tulimsikia Rais wao, Jomo Kenyatta akisema: “Kuleni matunda ya Uhuru...”

Baadaye nilipokuwa mtu mzima, nikasafiri Ulaya. Kwa mara ya kwanza nikaona sinema ya ngono,  mwanzo hadi mwisho. Ilikuwa kioja. Sikuziona nikiwa shuleni, ( tuliposafiri Kenya) shauri ya masharti ya kiumri. Ziliitwa sinema za X. Yaani za watu wazima tu.

Sasa nikiwa Ughaibuni mtu mzima niliyeshapitisha miaka 25 sikuzuiwa. Niliufurahia uhondo uliokatazwa na Baba wa taifa na serikali ya TANU na CCM.

Lakini baada ya “kipya kinyemi” kwisha,  nikazoea, nikazikinahi. Nilianza kugundua watu walioangalia filamu hizo walikuwa wanaume wapweke wasiokuwa na wapenzi. Kila mtu alikaa peke yake, mle giza la sinema; akijishika shika; wengine wakinywa pombe kisirisiri. Kifupi waliotazama michezo hii walikuwa wapweke wenye matatizo ya kisaikolojia. Watu na wake zao hawakuhudhuria sinema za ngono. Ndiyo walikuwepo wapenzi walioziangalia. Mmoja mmoja na mkewe, lakini wachache...

Ziliitwa “pornography.”

NASAHA KWA WATANZANIA WANAOULIZIA WAFADHILI NJE- Sehemu ya 3

Mti alionyongewa Mangi Meli Makindara wa Old Moshi mwaka 1892. Wakoloni wa Kijerumani waliua viongozi wengi. Mfano mzuri wa kumbukumbu toka Blog la Xanadu.

Toka niishi dunia ya  Wazungu nimejifunza jambo moja. Wenzetu wana mafanikio kwa sababu wanathamini sana vitu vyao. Hapa Uingereza hupenda kuhifadhi sana sanaa yao. Hata zile zilizoibiwa enzi za Ibilisi wa ukoloni, bado zimehifadhiwa.

KWA WANAOLILIA MAPENZI NA WAGENI AU WAZUNGU...- Sehemu ya 1

Miaka ya karibuni  wananchi wengi- hususan vijana- wameulizia mahusiano ya kimapenzi na wageni  hasa Wazungu. Hayakuanza leo, jana wala juzi. Yamekuwapo daima. Ukweli idadi fulani ya watu wa mataifa yote duniani hutaka kuwa na mahusiano na wageni. Mosi, kutaka kuondokana na udhia wa wananchi wenzao; pili, kutafuta maisha bora; tatu,mapenzi na ndoa na nne, udadisi (kipya kinyemi).

Mwandishi nikitumbuiza ngoma wakati wa  Carnival  la London, Agosti, 2012.

Picha na Urban Pulse Creative Media

Miaka arobaini au hamsini iliyopita nakumbuka waliopenda mahusiano na wageni walikuwa zaidi wanaume. Wanawake waliojamiiana na wageni waliitwa malaya, na wachache ni wale tu waliofanya kazi mahoteli makubwa ya kitalii kutafuta ajira. Mathalan nakumbuka miaka ya Sitini na Sabini, Tanzania ilijazana wakimbizi. Sera ya TANU na siasa ya Azimio la Arusha ilisaidia walioathirika na udhalimu wa kikoloni, ubaguzi nk. Toka Kongo, Afrika Kusini,Palestina, Malawi, Marekani, Uganda, nk.

VITAMBULISHO TANZANIA NA HOJA YA UGHAIBUNI...

Baadhi ya wananchi karibuni wamelalamikia suala jipya la vitambulisho. Wanadai linakera; eti  watu wameuawa. Kuna upendeleo. Ugumu, nk.

Kabla ya kusafiri ughaibuni miaka thelathini iliyopita  wakati wanamgambo walipokuwa wakisimamisha simamisha wazalendo mimi vile vile  nililiona suala la vitambulisho  ni unyanyasaji wa serikali. Ila baada ya kutembea na kuishi nchi nyingi duniani nimegundua  vitambulisho ni jambo la kawaida. Tofauti ipo namna vinavyoulizwa au vipi sera hii inavyotekelezwa na vyombo husika.

Tunavyojua suala la vitambulisho liliasisiwa Tanzania mwaka 1968 kwa sababu za kiusalama baina ya nchi jirani marafiki- Afrika Mashariki na Kati. Baada ya Jumuiya ya Afrika Mashariki kuvunjika (kutokana na sababu mbalimbali mojawapo kufariki Rais Jomo Kenyatta wa Kenya, 1978 na serikali dhalili ya Jemadari Idi Amin wa Uganda iliyoangushwa 1979), sera ilifyata. Hadi leo suala hili  limekuwa likifufuka fufuka na kutoweka, bila kujikita na kukaa kitako muda mrefu kama ilivyo mataifa mengine. Ndiyo maana leo  ni jambo geni na kero kwa raia, hasa vijana.

Idi Amin na Jomo Kenyatta -  miaka ya Sabini. Picha ya Kwekudee Blog

Mamlaka ya vitambulisho Tanzania(NIDA)- imeorodhesha vipengele kumi na moja vinavyoelezea faida zake kuu. Ndani ya orodha –  kipengele cha saba kinaahidi vitambulisho “vitafanikisha kuhakikisha kuwa mtu anapata stahili zake za jamii. Kwa mfano, kupata malipo ya pensheni, haki za pensheni, haki za matibabu, haki za kujiunga na masomo ikiwa ni pamoja na stahili zozote ambazo raia Tanzania anastahili.”

Kimtazamo ni ahadi nzuri na muhimu. Naomba nichangie namna mambo yanavyokuwa huku Ughaibuni. 

WATU WEUSI TWAKUMBUSHWA MADHARA YA ULAJI CHUMVI NYINGI

Ladha ni kitu muhimu sana.

Siku moja nilikuwa nimealikwa karamu fulani kubwa- mwenyeji ni Mzungu aliyemwoa bibi wa Kiafrika. Kufumba na kufumbua dada mmoja, (sikumbuki taifa lake, lakini alikuwa Mwafrika)-hakuwa na raha hata kidogo na misosi. Kawaida ukialikwa hizi karamu za kimataifa, si mara zote utakuta vyakula vya kwenu; ulivyozoea. Mathalan, Wazungu wanavyokula ni tofauti sana na sisi. Hutumia vitu ambavyo si mazoea yetu mfano jibini (chizi), kachumbari nzito (“mayonnaise”) yenye mayai, siki, mafuta, malai (“cream”), nk. Au kuna suala la nyama.

Siku hizi idadi ya wasiopenda nyama jamii zilizoendelea imekua kubwa kiasi ambacho ukihudhuria mikutano au makongamano ya kimataifa unaulizwa (kabla) je mlaji nyama au hapana.Basi dada hakua na raha.Meza zilijazana vyakula vya wanga, mboga, nyama na protini. Dada alilalamika ladha.

KINYAMKELA CHA MWANAHABARI JULIAN ASSANGE MJINI LONDON

 Niko katikati ya kitongoji cha matajiri, London...

Nimezungukwa na  majumba ya ghorofa, vigae, matofali ya kisasa,  vioo vitupu; mseto wa ujenzi. Punde nimekabiliana na Harrods-  duka maarufu la mamilionea  la ghorofa tano. Harrods imesimama mtaa wa Knightsbridge. Kando yake mna jumba dogo zaidi lenye  matofali rangi kikahawia mtindo wa karne ya kumi na tisa. Mtindo huu unalandana  na mila na desturi za Malkia Victoria aliyetawala karne hiyo (ya juzi) enzi za ukoloni. Nyanyake malkia Elisabeth.

Jengo lina ofisi nyingi na mojawapo ndipo ulipo Ubalozi wa Ecuador. Kawaida Ubalozi mdogo wa Ecuador usingekuwa na haja ya kuandikwa katika safu kama hii. Ila katika kipindi cha miezi miwili – umetajwa tajwa na kufahamika sana.

Hapa niliposimama nje nawaangalia askari zaidi ya kumi wa Kiingereza waliojipanga nje,wakiulinda ubalozi. Upande mwingine wamebana, paparazi na wanahabari na kamera zao; watalii wanapita pita nao wakipiga picha na mkabala wa Ubalozi limejikita kundi la watu, wakipiga kelele, wakiwasuta wale ma-askari. Mmoja wao kashika kipaaza sauti:

“Hakuna mtu aliyepiga simu namba 999 kuulizia msaada wenu, wajinga nyinyi!”

Askari hawasemi kitu. Watasema nini? Nchi hii ina Uhuru wa kusema na kujieleza.  Ukiyatazama mabango waliyobeba waandamaji  na mengine waliyoyabandika kando ya barabara pia mkabala na Ubalozi wa Ecuador, yatakufahamisha nini kinatokea. 

Mathalan:

“Kwanini askari wa Uingereza wanashirikiana na Marekani?”

“Ujasiri Unaambukiza!”

"Chapisheni Ukweli!"

“Uhuru.”

“Ondoeni mikono yenu toka Ecuador!”

“Serikali ya Uingereza ya Aibu lakini si wananchi wake!”

Na mabango kadhaa yana picha za mhusika.

“Mwacheni huru Assange! Msimpige Mjumbe risasi!”

 Yote, yumkini, yanamhusu mwanahabari Julian Assange ambaye toka Juni 19 aliomba ukimbizi  ubalozi wa Ecuador.